Stężyca – wieś gminna w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca. Liczba mieszkańców: ok. 1,9 tys. (1998). W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie lubelskim.
Historycznie położona jest w Małopolsce, w ziemi stężyckiej.
Nazwa pojawia się w średniowiecznych i późniejszych zapiskach jako Stanzitia (1325-1327), Stazicza (1365), Stanzicza (1441), Sthęzicza (1569). Zatem pierwotna nazwa brzmiała tak samo jak współczesna. Wszystkie miejscowości o nazwie Stężyca, leżą w pobliżu jezior lub rzek, jest tak ponieważ nazwa ta była pierwotnie związana z wodą.[1] Według źródeł miejscowość ta powstała wokół umocnień grodu warownego, chroniącego przeprawę na Wiśle. Nazwa Stężyca może pochodzić więc od słowa stężyć, czyli wzmocnić, umocnić (patrz stężenie) lub tęgi, czyli duży i mocny.
Miejscowość wzmiankowana od XIV wieku. Prawa miejskie w latach 1330-1869. Stężyca była niegdyś ośrodkiem ziemi stężyckiej, będącej częścią województwa sandomierskiego. W okresie przedłużającego się bezkrólewia po ucieczce z kraju króla Henryka Walezego od 12 maja do 4 czerwca 1575 r. miasto było głównym miejscem obrad Sejmu Stężyckiego (w różnych źródłach wydarzenie to określane jest także jako Zjazd Stężycki). Dnia 15 maja 1875 r. miejscowość utraciła prawa miejskie.
We wsi znajduje się najstarszy budynek ziemi stężyckiej – gotycki kościół pw. św. Marcina z 1434, przebudowywany w XVI, XVIII i XIX wieku. Do zabytków należy także kościół filialny pw. Przemienienia Pańskiego z przełomu XVIII i XIX wieku.
[edytuj] Bibliografia
- ↑ Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 229. ISBN 83-04-02436-5.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne