Gazprom (ros. ОАО «Газпром») rosyjski koncern państwowy, największy światowy wydobywca gazu ziemnego. Kontroluje 16 procent udokumentowanych rezerw gazu na świecie. Zatrudnia 445 tys. osób. Jest kluczowym dostawcą dla energetyki i odbiorców detalicznych całej Europy Środkowej i Wschodniej oraz krajów byłego ZSRR. Korzystając ze wsparcia władz rosyjskich Gazprom dąży do wzrostu swojej pozycji swojej pozycji ekonomicznej w państwach unijnych, między innymi poprzez angażowanie we wspólne projekty europejskich koncernów gazowych.^[1]

Znaczny wpływ na ten koncern państwowy mają najwyżsi urzędnicy państwowi w Moskwie. Gazprom wszedł w skład konsorcjum Nordstream budującego Gazociąg Północny. Z koncernem ENI powołał spółkę South Stream.

[edytuj] Kapitalizacja koncernu

W czerwcu 2008 dzięki rekordowo wysokim cenom nośników energii wartość rynkowa rosyjskiego koncernu wynosiła 342 mld USD. Gazprom był więc trzecim pod względem wartości rynkowej koncernem na świecie, po ExxonMobil i PetroChina^[2]. Aleksander Miedwiediew, wiceprezes koncernu, zapowiadał osiągnięcie kapitalizacji w wysokości 1 biliona USD w 2014 r., jednak w wyniku spadku notowań na moskiewskiej giełdzie po ucieczce inwestorów zachodnich w następstwie wojny rosyjsko-gruzińskiej w sierpniu 2008, a także na skutek spadku cen ropy i gazu w obliczu światowego kryzysu gospodarczego kapitalizacja koncernu spadła jednak na koniec 2008 r. do 85 mld USD i utrzymała się na tym poziomie w pierwszym kwartale 2009, co dawało mu 35. miejsce na liście największych pod względem kapitalizacji firm świata^[3].

[edytuj] Sponsoring

Od 2005 Gazprom został właścicielem rosyjskiego klubu piłkarskiego Zenit Sankt Petersburg.W październiku 2006 roku został głównym sponsorem niemieckiej drużyny piłkarskiej Schalke 04. W roku 2009 będzie współsponsorem pierwszej rosyjskiej grupy kolarskiej zarejestrowanej w Pro Tour- Katiusza. Ponadto funkcję prezydenta hokejowych rozgrywek KHL pełni Aleksander Miedwiediew, zastępca prezesa Gazpromu i dyrektor generalny spółki eksportowej Gazprom Export.

[edytuj] Kryzys gazowy na Ukrainie

1 stycznia 2006 r. Gazprom wstrzymał dostawy gazu dla Ukrainy.

1 stycznia 2009 r. w związku z niepodpisaniem umowy przez Ukrainę dostawy gazu zostały ponownie wstrzymane. Z dniem 6 stycznia 2009 Gazprom odciął od dostaw surowca Chorwację, Grecję, Turcję, Bułgarię i Macedonię. Do Austrii, Węgier i Rumunii popłynęły znacznie ograniczone ilości gazu. Brak zakontraktowanych dostaw był związany z kryzysem na linii Gazprom - Naftohaz z początku 2009 r. Rosyjska spółka oskarżała Ukraińców o nielegalne odbieranie gazu i zakręcenie ¾ rurociągów, ci zaś wskazywali na nielegalne zmniejszenie z 300 do około 92 mln m³ dostaw gazu na zachód.^[4]. Zobacz też: informacje o kryzysie gazowym na Ukrainie w Wikinews

[edytuj] Konsekwencje kryzysu 2009 dla Polski

Polska udzieliła wsparcia Ukrainie podczas konfliktu gazowego. Po zakończeniu konfliktu i wznowieniu dostaw wykluczono z pośrednictwa obrotu gazem spółkę RosUkrEnergo, która przestała dostarczać gaz do Polski i na Węgry. W Polsce m.in. ze względu na brak alternatywnej drogi dostaw gazu wystąpiło obniżenie importu. Ukraińskie firmy Naftohaz, LvivTransGaz ani UkrTransGaz nie zareagowały na polskie problemy. Ambasador Ukrainy Ołeksandr Mocyk tłumaczył, że jego kraj nie jest stroną w stosunkach pomiędzy dostawcami i odbiorcami gazu^[5]. Gazprom w zamian za zwiększenie dostaw zaproponował zmiany w umowach zawieranych przez rządy Polski i Rosji od 1993 r. o gazociągu jamalskim i dostawach do Polski^[6][7], może również próbować wymusić zgodę rządu polskiego na powstanie Gazociągu Północnego^[8] omijającego Polskę i obniżajacego jej bezpieczeństwo energetyczne. Rozmowy zaplanowano na 10-11 marca 2009 ^[9]. Prawdopodobnie Gazprom przejmie zobowiązania RosUkrEnergo w zamian za obniżenie stawek tranzytowych rosyjskiego surowca^[10] oraz spróbuje zablokować opłacalność budowy gazoportu w Świnoujściu poprzez podpisanie długoletniego kontraktu z Polską^[11][12]. W kwietniu premier Donald Tusk stwierdził, że rozmowy w sprawie kontraktu krótkoterminowego są na ukończeniu^[13]. Jednak wicepremier Pawlak nie wykluczył przedłużenia negocjacji do czerwca 2009^[14]. 1 czerwca podpisano trzymiesięczną umowę na dostwę 1,024 mld m sześc.gazu^[15].

[edytuj] Sytuacja Polski jako głównego importera gazu dostarczanego przez Gazprom

Polska jest w fatalnej sytuacji negocjacyjnej jako kraj, który nie ma innej możliwości zwiększenia importu, jak tylko z Rosji. Obecnie Gazprom pokrywa ponad połowę (7,9 mld m³ w 2008^[16]) polskiego zapotrzebowania na gaz, wynoszącego około 14 mld m³ rocznie. Niewielkie ilości (około 1 mld m³ Polska importuje z Niemiec, a 4,2 mld m³ PGNiG wydobywa z krajowych złóż. W bilansie brakuje około 2 mld m³ gazu i jeśli przed końcem 2009 nie uda się osiągnąć porozumienia z Rosjanami, zimą 2009/2010 mogą nastąpić problemy z zaopatrzeniem w gaz.^[17]

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Walerij Paniuszkin, Michaił Zygar: Gazprom. Rosyjska broń. Wyd. pierwsze. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2008, s. 328. ISBN 978-83-7414-447-6. 
• Agata Łoskot-Strachota, Ekspansja Gazpromu w UE – kooperacja czy dominacja, 15.10.2009, Ośrodek Studiów Wschodnich